1. Từ khổ thơ đầu tiên đến hết khổ thơ thứ 34 là hành trình của một cá nhân đi từ quan điểm hoàn toàn bình thường thế tục về cái tương đối đến quan điểm tối thượng không thể sai lầm về Đại Trung Đạo. 

​

2. “Một cách hiển nhiên”: là bản dịch của từ “ནི་”, một từ thường bị nhiều Dịch Giả bỏ qua không dịch, dẫn đến việc mất đi ý nghĩa nhấn mạnh mà nó mang lại.  

​

3. “Những điều này”: theo chúng tôi đã quan sát từ nhiều bài bình luận, “འདི་དག་” thường được dịch là “những điều đó” và được hiểu là đề cập đến các chương trước. Tuy nhiên, theo cách hiểu của chúng tôi, “དེ་དག་” mới mang ý nghĩa trên, còn “འདི་དག་”, được dịch ở đây là “những điều này”, có ý chỉ bất kỳ thực hành nào mà ta đang tham gia hiện tại hoặc đến những thông tin tiếp theo về các quan điểm, tất cả nhằm mục đích đạt được trí tuệ. Tóm lại, về mặt ngữ pháp, “དེ་དག་” đề cập đến những gì đã được nói và “འདི་དག་” đề cập đến những gì sẽ được nói hoặc những gì đang hiện hữu. 

 

4. “Phật”: được viết trong Ngôn Ngữ Đạo là ཐུབ་པ་, nếu dịch theo nghĩa đen sang tiếng Việt, có nghĩa là “Bậc có năng lực”. Theo hiểu biết của chúng tôi, một người được coi là có năng lực nếu người đó làm việc vì lợi ích của chúng sinh khác, giải thích tại sao “ཐུབ་པ་” trong một số ngữ cảnh cũng có thể được hiểu là “Đấng từ bi”. 

​

5. “Để bình định”: Vì động từ ཞི་ bao gồm tất cả các thì, nên nó có thể được dịch sang các thì khác, chẳng hạn như “để bình định” (dù trong khổ thơ không có từ “để” nhưng vì đi kèm với từ “mong muốn” nên rõ ràng) là thuộc thì tương lai, hoặc ‘đang làm dịu’ thuộc thì hiện tại, hoặc ‘đã làm cho [hai loại đau khổ] được xoa dịu’ thuộc thì quá khứ. 

 

6. “Tương đối”: trong Ngôn Ngữ Đạo là “ཀུན་རྫོབ་”, và khi hiểu theo nghĩa đen thì ‘ཀུན་’ có nghĩa “tất cả” hoặc “hoàn toàn”, còn ‘རྫོབ་’ có nghĩa “giả dối/dối trá” hoặc “che đậy”. Ghép lại, ‘ཀུན་རྫོབ་’ chỉ đặc điểm hoàn toàn giả dối/dối trá hoặc hoàn toàn che đậy [đi mất thực tại đích thực]. Một cách dịch thường thấy khác cho từ này là “quy ước”.

​

7. “Tối thượng”: được viết trong Ngôn Ngữ Đạo là “དོན་དམ་, tại ngữ cảnh này, khi hiểu theo nghĩa đen, “དོན་’ có nghĩa là “thực tại”’ và ‘དམ་’ có nghĩa là “chân thực”, hợp lại thường được dịch là “tối thượng”.

​

8. “Cõi phàm phu”: chỉ những chúng sinh tầm thường chung chung.  

 

9. Khổ thơ này dựa trên cách nhìn của Thừa Thông Thường.

 

10. “Chúng sinh tầm thường”: chỉ cụ thể nhóm người bình thường mà hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ quan điểm triết học nào. 

 

11. Từ khổ thơ này, khổ thơ 6 đến hết hai đoạn đầu của khổ thơ 15, hai giáo lý triết học đầu tiên (བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ hay Tì-bà-sa bộ và མདོ་སྡེ་པ་ hay Kinh Lượng Bộ), tức quan điểm của Tiểu Thừa, được đưa ra thảo luận.

​

12. “Và vân vân”: chỉ ba nhận thức sai lầm còn lại trong “Bốn Nhận Thức Sai Lầm”, trong đó ngộ nhận vô thường là vĩnh hằng, khổ là hạnh phúc, vô ngã thành ngã.

​

13. “Chẳng có sức mạnh trong những câu chú”: nên được hiểu theo cách thần chú không phải là điều kiện thích hợp cho sự hình thành của một tâm trí ảo tưởng.

​

14. Từ khổ thơ này, khổ thơ 16 đến hết khổ thơ 34, hai giáo lý triết học sau (སེམས་ཙམ་པ་ hay Duy Tâm và དབུ་མ་པ་ hay Trung Đạo), thuộc quan điểm của Đại Thừa, được đưa ra thảo luận. 

 

15. “Tâm không thể nhìn thấy bản thân nó”: là lời răn được lấy từ Kinh གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་མདོ། (hay Ratnachudaparipriccha Sutra trong Phạn ngữ) mà bản đầy đủ là “རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་གཅོད་མི་ནུས་པ་དང་། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོའི་དེ་ཉིད་ལ་རེག་པར་མི་ནུས་བ་བཞིན་དུ། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ།།” hoặc từ Kinh ལལ་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ། (hay Lankavatara Sutra trong Phạn Ngữ), mà bản đầy đủ là: 
ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་རང་སོ་དང་།།
ཇི་ལྟར་སོར་མོ་རང་རྩེ་ལ།།
མི་གཅོད་རེག་པར་མི་འགྱུར་བ།།
དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་།།

​

​

​

​

​